Nghệ thuật dạy con

Dân gian có câu “cha mẹ sinh con, trời sinh tính”, nhưng theo tôi, nó chỉ đúng một phần, vì môi trường cũng tác động lên tính cách con người không kém. Sống trong môi trường nào ta sẽ có cách cư xử tương ứng với môi trường ấy. Vả lại sự dạy dỗ của cha mẹ cũng góp phần không kém, nhưng dạy làm sao để con cái nghe theo là cả một quá trình và cũng có thể gọi là một nghệ thuật!
Dạy con không chỉ la rầy và chửi mắng khi con làm sai việc gì, mà chúng ta tìm hiểu nguyên nhân tại sao con làm như vậy.
Chị T. đã rất giận dữ khi cậu con trai lên 8 tuổi làm bể bình hoa trên bàn, chị đã đánh con trai vài roi vì tội “phá phách”. Bé H.- con chị đã giận mẹ nên không ăn cơm tối, thấy vậy anh T. hỏi con, vừa khóc H. vừa thỏ thẻ: “con thấy mẹ cứ làm việc suốt ngày vất vả không có thời gian rãnh nên con định lau dọn giúp mẹ, nhưng…”. Nghe con nói chị T. thấy mình có lỗi với con, con chị ôn con vào lòng: “Mẹ đánh con có đau không, lần sau muốn làm gì phải hỏi mẹ trước biết không?”, cu cậu ngoan ngoãn gật đầu và xin lỗi mẹ. Và về sau, H. đã phụ giúp mẹ được rất nhiều việc lặt vặt trong nhà, biết cẩn thận hơn; chị T. cũng rút kinh nghiệm nên trước khi la mắng con chị đều tìm hiểu lí do con làm vậy.
Có không ít ông bố bà mẹ vì lo lắng cho con gái đang tuổi dậy thì nên theo con sát sao, xem con chơi với bạn như thế nào, có hành động vì lạ thường không. Đây là một việc làm rất đúng đắn, nhưng từ đây cũng phát sinh những chuyện khó nói. Khi thấy con mình đi cùng một bạn trai trong cái giờ đáng lẽ là đang ở lớp học thêm, chị L. tới chửi con ngay trước mặt người bạn ấy và lôi con về. Về đến nhà, chị không cho con nói, mà chửi con những câu khó nghe rồi lại than van “Không biết kiếp trước tôi có làm việc gì ác không mà lại sinh ra đứa con như vầy…”. Chuyện không có gì nghiêm trọng, hôm ấy cô bệnh nên cả lớp được nghỉ, con chị mới cùng bạn đi uống nước, thế nhưng chị đã không hỏi con mà đã la mắng. Thế nhưng, không rút kinh nghiệm, những lần sau chỉ cũng hành động một cách tương tự, cũng la mắng con bằng những từ ngữ khó nghe khi con làm không đúng việc gì. Dần dà, tình cảm của hai mẹ con không còn được như trước; con chị trở nên lầm lì và hay cĩa lời mẹ. Lúc này, chị mới suy nghĩ và quyết định tư vấn tại bác sỹ tâm lí, chị không biết đã làm gì sai, vì những gì chị làm đều vì con, chỉ vì chị lo cho con, vì chị thương con.
Không có người cha mẹ nào trên đời này lại không thương yêu và lo lắng cho con mình, nhất là khi trẻ bước vào tuổi dậy thì. Lúc này, con chúng ta không còn là trẻ con và cũng chưa thành người lớn, về mặt tâm sinh lí có những xáo trộn. Hơn lúc nào hết, đây là thời gian chúng ta nên ở bên con, lắng nghe tâm tư, nỗi lòng của con. Không nên cho là con hư đốn khi con nói thích bạn khác phái, vì đây là chuyện bình thường của lứa tuổi mới lớn. Lúc này, chúng ta nên phân tích cho con hiểu, chuyện học hành là quan trọng hơn cả, cha mẹ không cấm đoán con thích ai, nhưng hãy để cho tình bạn đó trong sáng và là động lực giúp con cố gắng học tốt hơn nữa.
Là cha mẹ nhưng đồng thời chúng ta hãy là người bạn của con mình. Có những điều chúng không thể tâm sự với cha mẹ mà tìm đến bạn bè, nếu gặp phải một người bạn tốt thì không có gì để nói nhưng nếu ngược lại thì sao? Chúng ta nên biết rằng tại sao trẻ thường tìm đến bạn bè những lúc khó khăn hơn là tìm đến cha mẹ. Vì chúng ta hay quan niệm con mình còn nhỏ, suy nghĩ chưa chín chắn nên mỗi khi con nói ra điều gì chúng ta thường hay la rầy, còn bạn bè thì không. Bởi thế chúng luôn tìm đến bạn để tìm nguồn an ủi, động viên và giúp đỡ. Làm cha làm mẹ chúng ta nên trở thành chỗ dựa của con, là nơi con tìm kiếm đến khi gặp những ưu phiền, những khó khăn. Khi biết con làm sai, phải phân tích cho chúng hiểu là sai chỗ nào và tại sao lại không làm như vậy, tập cho con tham khảo ý kiến cha mẹ trước khi quyết định một việc gì đó. Dù sao cha mẹ cũng là người từng trải, đã trải qua biết bao thăng trầm của cuộc sống vì vậy sẽ có nhiều kinh nghiệm hơn tuổi mới lớn và đây là nơi để trẻ có thể học hỏi nhiều điều hay.
Ai cũng yêu thương con mình, cũng muốn con trở thành những người tốt nhưng để con hiểu được điều ấy, để dạy dỗ con nên người cần phải gần gũi, quan tâm và hãy đặt mình vào hoàn cảnh của con để cảm thông và hiểu con hơn.
Nam Thanh- Báo Bình Dương số 1399 thứ 3 ngày 1-2-2005

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *